Atıksu ve atık profili
- Toz ve baca emisyonları çevre izninin ana konusudur.
- Seramik sırlama ve öğütme atıksuyu askıda katı ve ağır metal içerebilir.
- Soğutma ve proses suyu kapalı devre çalıştırılabilir.
- Atık kalıp, cüruf ve filtre tozu yönetilmelidir.
Mevzuat
Hava emisyonları Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği ve çevre izni kapsamında değerlendirilir; atıksu için Atıksu deşarjı için Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği ve ilgili çevre izin mevzuatı; deşarj noktası kanalizasyon veya OSB altyapısı ise ilgili idarenin şartları geçerlidir. İçme ve kullanma suyu kalitesi İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik hükümlerine tabidir.
Mevzuat hükümleri Resmî Gazete’de yayımlanan ve sonradan değişen haliyle özetlenmiştir; güncel metni mevzuat.gov.tr adresinden kontrol edebilirsiniz.
Uygun çözümler
- Hava kirliliği: emisyon izni ve kontrol sistemleri
- elektrokoagülasyon ve kimyasal çöktürme (atıksu)
- Proses suyu kapalı devre
- Çevre izni
Doğru çözüm, atıksuyun debisi ve karakterizasyonuna göre belirlenir; gerekirse laboratuvar ve pilot ölçekli deneme yapılır.
Deneyimimiz
Kurucumuzun akademik çalışmalarında ağır metal giderimi (membran biyoreaktör ve aktif karbon kombinasyonu) ve elektrokoagülasyon yer alır.
Kaynak: Prof. Dr. Okan Tarık Komesli AVESİS profili, kamuya açık proje ve yayın kayıtları.
Seramik, cam ve çimento tesislerinde atıksu ve atık nereden çıkar?
Bu sektörde atıksu ve atık akışları büyük ölçüde proses adımlarına bağlıdır. Aşağıdaki tablo, başlıca kaynakları ve arıtma açısından önemlerini özetler.
| Üretim/kullanım adımı | Oluşan akım | Arıtma açısından önemi |
|---|---|---|
| Hammadde öğütme ve hazırlama | Yıkama suyu, toz içeren yüzey akışı | Askıda katı yükü yüksek; ön çöktürme ile ayrılması gerekir |
| Sır ve boya hazırlama | Sırlama ekipmanı yıkama suyu | Ağır metal ve renk bileşenleri taşıyabilir, dalgalanma sık görülür |
| Fırınlama ve kurutma | Soğutma suyu, yoğuşma suyu | Kapalı devre ile geri kazanım imkânı yüksektir |
| Kalıp ve pişmiş ürün işleme | Kesme ve taşlama atıksuyu, kırık parçalar | Katı-sıvı ayrımı ile kolayca yönetilebilir |
| Bakım ve temizlik | Yağlı su, filtre yıkama suyu | Yağ ve gres ön ayırıcı gerektirir, tehlikeli atık sınıfına girebilir |
- Atıksu debisi üretim vardiyası ve kampanya dönemlerine göre belirgin biçimde değişebilir.
- Atık kalıp, cüruf ve filtre tozu gibi katı akımlar ayrı toplanmalı ve türüne göre yönetilmelidir.
- Baca kaynaklı toz ve gaz emisyonları ile atıksu akışları birlikte değerlendirildiğinde tesisin genel çevresel yükü daha doğru okunur.
Seramik, cam ve çimento tesisleri için arıtma tesisi tasarlarken nelere dikkat edilir?
Bu sektörde arıtma tesisi tasarımı, debi ve yük dalgalanmalarını doğru öngörmeye dayanır. Tesisin çalışma takvimi, kampanya dönemleri ve mevsimsel etkiler tasarım parametrelerini doğrudan etkiler.
- Debi ve yük dalgalanması: Vardiya ve üretim kampanyalarına bağlı pikler için eşitleme (dengeleme) havuzu düşünülmelidir.
- Şok yük: Sır veya boya hazırlama gibi kesikli işlemlerden gelen ani konsantrasyon artışları için ön işlem ve tampon kapasite planlanmalıdır.
- Mevsimsellik: Yağış ve soğuk dönemde yüzey akışı ve sıcaklık değişimleri çökeltme ve biyolojik performansı etkileyebilir.
- Çamur yönetimi: Kimyasal çöktürme ve fiziksel ayırma çamur üretir; susuzlaştırma ve bertaraf zinciri baştan planlanmalıdır.
- İşletme kolaylığı: Otomasyon, yedeklilik ve sade bakım gereksinimi olan ekipman seçimi, vardiya değişimlerinde sürekliliği korur.
- Deşarj kriterleri: Hedef deşarj noktası (kanalizasyon veya OSB altyapısı) tasarım sınırlarını belirler.
Bu sektörde sık yapılan hatalar
Seramik, cam ve çimento tesislerinde arıtma projelerinde tekrarlayan bazı hatalar görülür.
- Atıksuyun karakterizasyonu yapılmadan doğrudan ekipman seçilmesi.
- Ağır metal içeren akımların, yüksek hacimli evsel benzeri akımla karıştırılması.
- Debi dalgalanmasının küçümsenerek tesisin ortalama değere göre boyutlandırılması.
- Çamurun miktarı ve bertarafının proje aşamasında hesaba katılmaması.
- Toz ve baca emisyonlarının atıksu konusundan ayrı ele alınarak bütüncül yönetimin kaçırılması.
- Kapalı devre fırsatının değerlendirilmeden sürekli taze su kullanımının sürdürülmesi.
- İşletme personelinin eğitimi ve bakım planının eksik bırakılması, bunun sonucunda performans düşüşü.
Kaynakta azaltma ve ön arıtma: önce ne yapılmalı?
Atıksu arıtmasına yatırım yapmadan önce kaynağı azaltmak, en ekonomik yaklaşımdır. Bu sektörde uygulanabilecek pratik adımlar şunlardır:
- Proses suyunu kapalı devrede tutmak ve sirkülasyon kalitesini düzenli izlemek
- Sırlama ve yıkama hatlarında kuru temizlik ile su tüketimini ayrıştırmak
- Ağır metal içeren akımları diğer akımlardan ayrı toplamak
- Öğütme çamurunu çökeltme havuzunda tutup geri kazanılabilir kısmı üretime döndürmek
- Soğutma suyunda kaçak ve buharlaşma kayıplarını takip etmek
- Sahadaki yağmur suyu akışını döküntü tutucu ve drenaj ile kontrol altına almak
Kaynakta azaltımdan sonra kalan akımlar için ön arıtma (ızgara, kum tutucu, yağ ayırıcı, çökeltme) uygulanır. Böylece ana arıtma ünitelerine giden yük düşer ve işletme sorunları azalır. Her akım için ayrı karakterizasyon yapılması, hangi ön arıtmanın gerektiğini doğru belirlemenin temelidir.
Hizmetlerimiz
- Çevre yönetimi hizmeti: aylık rapor, iç tetkik, eğitim ve izin takibi
- Çevre izin ve lisans ve deşarj izni
- Endüstriyel atıksu arıtma: karakterizasyon, tasarım, kurulum, işletme
- Atık yönetimi: lisans gerektiren işlerde lisanslı çözüm ortaklarımızla
Sık sorulan sorular
Seramik atıksuyunda ne tür sorunlar olur?
Sır ve boya kaynaklı askıda katı ve ağır metal içeriği tipiktir; çöktürme, filtrasyon ve gerekirse ileri arıtma uygulanır.
Seramik, cam ve çimento tesisinde atıksu nasıl arıtılır?
Arıtma yöntemi, atıksuyun karakterizasyonuna göre seçilir. Genellikle önce katı ayırma ve dengeleme yapılır, ardından ağır metal ve askıda katı için kimyasal çöktürme veya elektrokoagülasyon uygulanabilir. Organik yük varsa biyolojik arıtma eklenir. Kapalı devre uygulaması, arıtılması gereken su hacmini azaltarak tüm sistemi daha ekonomik ve yönetilebilir hale getirir. Son karar için laboratuvar analizi ve gerekirse pilot ölçekli deneme yapılmalıdır.
Son güncelleme: 13 Ekim 2026