Çevre yönetimi hizmeti nedir?
Çevre yönetimi hizmeti, bir işletmenin çevre mevzuatına uygun çalışıp çalışmadığını düzenli olarak izleyen, eksikleri raporlayan ve giderilmesini takip eden hizmettir. Halk arasında çevre görevlisi hizmeti olarak bilinir. Mevzuatta bu hizmeti üç tür muhatap verebilir: işletmenin kendi personeli (yalnızca EK-2 işletmelerinde), işletmenin kurduğu çevre yönetim birimi ya da Bakanlıktan yeterlik belgesi almış bir çevre danışmanlık firması.
Komesli Ar-Ge, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından çevre danışmanlık firması yeterlik belgesi almış bir firmadır. Hizmeti işletmenize dışarıdan, mühendis kadromuzla sunuyoruz.
Hangi işletmeler için zorunlu?
| İşletme grubu | Yükümlülük (md. 5) |
|---|---|
| Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği EK-1 listesindeki işletmeler | Çevre yönetim birimi kurmak veya çevre danışmanlık firmasından hizmet almak |
| Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği EK-2 listesindeki işletmeler | En az bir personeli sürekli istihdam etmek, çevre yönetim birimi kurmak veya çevre danışmanlık firmasından hizmet almak |
| Belediyeler, il özel idareleri, mahallî idare birlikleri, organize sanayi bölgeleri, ihtisas OSB’leri, endüstri bölgeleri ve serbest bölge yönetimleri (ve iştirakleri) | EK-1 ve EK-2 listesindeki işletmeleri için yukarıdaki şartları yerine getirmek |
| Listelerde yer almayan işletmeler | Hizmet alabilir; alırlarsa yönetmelik hükümleri uygulanır |
Mevsimlik çalışan veya faaliyetine ara veren işletmeler, çalışma sürelerini İl Müdürlüğüne yazılı bildirirse yalnızca çalıştıkları dönemde hizmet almak zorundadır.
Hizmetin kapsamı
Yönetmeliğin 7. maddesi hizmeti veren tarafın görevlerini tek tek sayar. Biz bu görevleri şöyle yürütürüz:
- Aylık faaliyet raporu: İşletmenin çevre mevzuatına uygunluğunu ve alınan tedbirlerin etkisini değerlendirir; işletme sahibi ya da sorumlusu ile birlikte imzalarız.
- İç tetkik raporu: İşletmenin genel çevre durumunu kapsayan yıllık tetkik.
- Çalışan eğitimi: Sektörünüze, üretim yönteminize ve tabi olduğunuz mevzuata göre hazırlanan eğitimler; katılım tutanaklarıyla.
- Uygunsuzluk takibi: Tespit, öneri, giderme ve sonuç raporlaması.
- Çevre izin ve lisans: Gerekli çevre izin veya çevre izin ve lisans belgelerinin alınması ve yenilenmesi çalışmaları.
- Beyan ve bildirimler: Çevre mevzuatı gereği yapılması gereken beyanların zamanında, eksiksiz ve istenen formatta yapılması.
- Denetime hazırlık: Yetkili makamın planlı veya haberli denetimlerinde işletmede hazır bulunmak ve istenen bilgi ve belgeleri sağlamak.
- Kayıt: Yürütülen tüm çalışmaların imzalı belgeler halinde son beş yıl işletmede saklanması.
Süreler ve sıklıklar
| Konu | Yönetmelikteki asgari şart |
|---|---|
| Aylık faaliyet raporu | EK-1 işletmeleri için ayda en az iki, EK-2 ve listede yer almayan işletmeler için ayda en az bir adet |
| Saha ziyareti | EK-1 işletmesi için ayda en az iki iş günü, EK-2 işletmesi için ayda en az bir iş günü |
| İç tetkik raporu | Sözleşmeden sonraki ilk 30 gün içinde bir, ilk 12 ayda bir daha; sonraki yıllarda her 12 ayda en az bir adet |
| Çalışan eğitimi | İlk 90 gün içinde bir, ilk 12 ayda bir daha; sonraki yıllarda her 12 ayda en az bir; çalışan ve sorumluların en az %60’ına |
| Uygunsuzluk giderme | Önem derecesine göre en geç 90 gün; giderildikten sonra 30 gün içinde raporlama |
Bu süreler yönetmeliğin Resmî Gazete’de yayımlanan haline göre özetlenmiştir. Güncel hükümleri mevzuat.gov.tr adresinden de kontrol edebilirsiniz.
Neden Komesli Ar-Ge?
- Belgeli firma: Bakanlıktan çevre danışmanlık firması yeterlik belgesine sahibiz. Belgemizi Belgelerimiz sayfasında görebilirsiniz.
- Atıksu ve su derinliği: Çevre mevzuatı uyumunda en çok sorun çıkaran alanlardan biri atıksudur. Kurucumuz Prof. Dr. Okan Tarık Komesli membran biyoreaktör ve atıksu geri kazanımı üzerine akademik çalışmalar yürütür; bu birikimi tesis performansı ve deşarj uyumu değerlendirmelerine taşırız.
- Tek muhatap: İzin dosyası, atık yönetimi, atıksu tesisi iyileştirmesi ya da yeni tesis ihtiyacı çıktığında aynı ekiple devam edebilirsiniz.
- Türkiye geneli: Ankara ve Erzurum ofislerimizden hizmet veriyoruz; ziyaret planını teklif aşamasında netleştiririz.
Hizmete nasıl başlanır?
- İşletmenizin faaliyet konusunu, kapasitesini ve mevcut izinlerinizi bize iletin.
- EK-1 / EK-2 kapsamını değerlendirir, size yazılı olarak bildiririz.
- Kapsama ve ziyaret planına göre teklif sunarız.
- Sözleşme imzalanır; ilk iç tetkik ve eğitim planlanır.
Bu hizmet kimler için gerekir, ne zaman gündeme gelir?
Çevre yönetimi hizmeti her işletmenin ihtiyacı değildir; ancak belirli faaliyet türleri ve ölçekler için mevzuat bu hizmeti zorunlu kılar. Genellikle üretim tesisi işleten sanayi kuruluşları, organize sanayi bölgeleri, belediyeler ve atık, atıksu ya da emisyon üreten tesisler bu kapsamın içindedir.
Hizmet çoğu zaman şu tetikleyicilerle gündeme gelir:
- Yeni bir tesisin işletmeye alınması veya mevcut kapasitenin artırılması
- Çevre izin ve lisans belgesinin alınması ya da yenilenmesi gerektiğinde
- Yetkili makamdan gelen uyarı, eksiklik yazısı veya planlı denetim sonrasında
- Müşteri, bankalar veya ihracat pazarlarından gelen çevresel uyum talepleri
- Üretim yönteminin değişmesi, yeni hammadde kullanımı ya da atık türünün çeşitlenmesi
- İç personelin çevre konusunda yeterli bilgi ve zamanı olmadığının fark edilmesi
Bu durumların birçoğunda işletme, hizmeti sonradan değil, sorun büyümeden planlı biçimde başlatmanın maliyet ve zaman açısından daha avantajlı olduğunu görür.
Çalışma sürecimiz adım adım
Çalışmamız, işletmenin mevcut durumunu anlamakla başlar ve düzenli izleme ile sürer. Süreç genel hatlarıyla şu aşamalardan oluşur:
- Faaliyet konusu, kapasite, üretim akışı ve mevcut izinlerin ilk değerlendirmesi
- Sahada yerinde inceleme ile atık, atıksu, emisyon ve gürültü kaynaklarının tespiti
- Mevzuat kapsamının netleştirilmesi ve eksik belgelerin listelenmesi
- Uyumluluk boşluklarını gösteren yazılı bir ön rapor hazırlanması
- Düzeltici faaliyet planının işletme yetkilisiyle birlikte kararlaştırılması
- Periyodik saha ziyaretleri, faaliyet raporları ve uygunsuzlukların takibi
- Çalışan eğitimi ve kayıt düzeninin işletmeye yerleştirilmesi
- Denetim dönemlerinde hazırlık ve yetkili makamlarla yazışmaların yürütülmesi
Başlamadan önce hazırlamanız gerekenler
Hizmetin verimli başlaması için işletmenizden bazı bilgi ve belgelerin hazır olması önemlidir. Eksik bilgi, ilk tetkik sürecini uzatır.
- Faaliyet konusunu ve üretim süreçlerini gösteren kısa bir açıklama
- Tesisin yerleşim planı, proses akış şeması ve kullanılan ekipman listesi
- Mevcut çevre izin, lisans, deşarj izni ve diğer ilgili yetkili kurum yazışmaları
- Üretimde kullanılan hammadde ve kimyasal listesi ile güvenlik bilgi formları
- Oluşan atık türleri, miktarları ve mevcut bertaraf veya geri kazanım sözleşmeleri
- Atıksu ve emisyon ölçüm sonuçlarının varsa son dönem kayıtları
- Personel listesi ve mevcut iş güvenliği ve çevre ile ilgili eğitim kayıtları
- Mevcut işletme sorumlusunun ve çevre konusunda muhatap olacak kişinin iletişim bilgileri
Çıktılar ve sonraki adımlar
Hizmet kapsamında işletmeniz düzenli ve izlenebilir belgeler teslim alır. Bu çıktılar hem yasal uyumu hem de iç yönetimi destekler.
- Periyodik faaliyet raporları ve değerlendirme notları
- İç tetkik raporları ve uygunsuzluk takip çizelgeleri
- Eğitim planı ile katılım tutanakları
- Çevre izin ve lisans süreçlerine ilişkin dosyalar
- Denetim dönemleri için hazır belge seti
Hizmetin tamamlayıcısı olarak, ihtiyaca göre aşağıdaki alanlarda ek destek alınabilir:
- Çevre izin ve lisans süreçleri
- Atık yönetimi ve atık yönetim planı çalışmaları
- Su ve atıksu danışmanlığı kapsamında tesis performans değerlendirmeleri
Sık sorulan sorular
Çevre görevlisi çalıştırmak yerine çevre danışmanlık firmasıyla çalışabilir miyim?
Evet. Çevre Yönetimi Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesine göre EK-1 listesindeki işletmeler çevre yönetim birimi kurmak ya da çevre danışmanlık firmasından çevre yönetimi hizmeti almak zorundadır. EK-2 listesindeki işletmeler için de en az bir personel istihdam etmek yerine birim kurmak veya danışmanlık firmasından hizmet almak mümkündür.
İşletmem EK-1 veya EK-2 listesinde mi, nasıl öğrenirim?
Listeler Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliğinin ekindedir. Faaliyet konunuz ve kapasiteniz bu listelerdeki ifadelerle eşleşiyorsa kapsamdasınız. İşletmenizin bilgilerini bize iletirseniz kapsamı değerlendirir, size yazılı olarak bildiririz.
Listelerde yer almıyorsam çevre yönetimi hizmeti alabilir miyim?
Evet. Yönetmeliğin 5. maddesinin dördüncü fıkrasına göre EK-1 veya EK-2 listesinde yer almayan işletmeler de çevre yönetimi hizmeti alabilir. Bu işletmeler için hizmet almak zorunlu değildir; hizmet alınması halinde yönetmelik hükümleri uygulanır.
Sözleşme olmadan hizmet verilebilir mi?
Hayır. İşletmeler ile hizmeti verecek firma arasında sözleşme imzalanır. Firma, sözleşmenin yapılması, sona ermesi veya feshedilmesi durumunu 30 gün içinde Bakanlık sistemi üzerinden bildirir.
Uygunsuzluk tespit edilirse ne olur?
Uygunsuzluk aylık faaliyet raporunda belirtilir; çevresel etkisinin önemine göre en geç 90 gün içinde giderilmesi için işletme sahibine ya da sorumlusuna öneride bulunulur. Giderildikten sonraki 30 gün içinde yapılan işlem rapora yazılır. Uygunsuzluk süresinde giderilmezse İl Müdürlüğüne yazılı olarak bildirilir.
Hizmeti Ankara ve Erzurum dışındaki illerde de alabilir miyim?
Evet, Türkiye genelinde hizmet veriyoruz. Yönetmelik işletmeye düzenli saha ziyareti gerektirdiği için ziyaret planını ve lojistiği teklif aşamasında birlikte netleştiririz.
Çevre görevlisi hizmeti tüm işletmeler için zorunlu mudur?
Hayır, zorunluluk işletmenin faaliyet türüne ve ölçeğine bağlıdır. Mevzuatta belirlenen listelerdeki işletmeler bu hizmeti almak ya da kendi çevre yönetim birimlerini kurmak zorundadır. Listede yer almayan işletmeler de isteğe bağlı olarak hizmet alabilir. Hangi kategoriye girdiğinizi belirlemek için faaliyet konunuzu ve kapasitenizi değerlendirmek en sağlıklı yoldur.
Kaynaklar
- Çevre Yönetimi Hizmetleri Hakkında Yönetmelik, Resmî Gazete 01.11.2022, sayı 32000
- Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği (EK-1 ve EK-2 listeleri)
Son güncelleme: 12 Ekim 2026