Atıksu ve atık profili
- Kesim ve parlatma suyu ince askıda katı madde (taş tozu) içerir.
- Su tüketimi yüksektir; kapalı devre mümkündür.
- Çamur (taş tozu) miktarı fazladır ve susuzlaştırılması gerekir.
- Birçok OSB ve ihtisas bölgesinde ortak arıtma çözümü uygulanır.
Mevzuat
Atıksu deşarjı için Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği ve ilgili çevre izin mevzuatı; deşarj noktası kanalizasyon veya OSB altyapısı ise ilgili idarenin şartları geçerlidir. İçme ve kullanma suyu kalitesi İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik hükümlerine tabidir.
Mevzuat hükümleri Resmî Gazete’de yayımlanan ve sonradan değişen haliyle özetlenmiştir; güncel metni mevzuat.gov.tr adresinden kontrol edebilirsiniz.
Uygun çözümler
- Kum ayırıcı ve çökeltme (lamelli)
- Polielektrolit dozajı ve çamur susuzlaştırma (filtrepres)
- Arıtılmış suyun kapalı devre yeniden kullanımı
Doğru çözüm, atıksuyun debisi ve karakterizasyonuna göre belirlenir; gerekirse laboratuvar ve pilot ölçekli deneme yapılır.
Mermer ve doğal taş işleme tesislerinde atıksu ve atık nereden çıkar?
Mermer ve doğal taş işleme tesislerinde su, özellikle kesim ve yüzey işleme adımlarında yoğun biçimde kullanılır. Aşağıdaki tablo, başlıca üretim adımlarından çıkan akımların arıtma açısından önemini özetler.
| Üretim/kullanım adımı | Oluşan akım | Arıtma açısından önemi |
|---|---|---|
| Blok ve levha kesimi (testere, gang) | Kesim suyu, taş tozu içeren bulamaç | Askıda katı madde yükü çok yüksektir; ana arıtma hedefidir |
| Parlatma ve cilalama | Parlatma suyu, ince partiküllü süspansiyon | İnce taneli yapısı nedeniyle çökme süresi uzundur |
| Kenar ve yüzey işleme | Soğutma ve yıkama suyu | Kirlilik derişimi düşük ama hacim önemlidir |
| Kesim sonrası yıkama ve temizlik | Zemin ve ekipman yıkama suyu | Yağ-gres ve kimyasal kalıntı içerebilir, ayrı ön arıtma gerektirebilir |
| Çamur birikimi ve depolama | Taş tozu çamuru (yüksek nemli) | Susuzlaştırma ve bertaraf planı gerektirir |
- Askıda katı madde yükü ve tane dağılımı tesise göre belirgin biçimde değişir.
- Akımlar genellikle tek bir havuzda toplandığı için karışım karakterizasyonu, ayrı akımların davranışını gizleyebilir.
- Atıksuyun kaynağa göre ayrılması, arıtma tasarımını sadeleştirir.
Kaynakta azaltma ve ön arıtma: önce ne yapılmalı?
Arıtma tesisine yüklenen yükü azaltmak, hem işletme hem yatırım açısından en verimli adımdır. Kaynakta azaltma, suyun ve kirliliğin üretildiği noktada kontrol altına alınmasıdır.
- Kesim suyunu kapalı devre tasarlayıp çökeltme sonrası geri kazanılmış suyu tekrar kullanmak
- Taş tozunu kuru toplama veya çamur kazanına yönlendirerek suya karışmasını engellemek
- Zemin yıkamada gereksiz su kullanımını önleyen basınçlı sistemler ve sıkı işletme kuralları uygulamak
- Kimyasal temizlik maddelerinin kullanımını sınırlamak ve dökülmeleri kontrol altına almak
- Yağ ve gres içeren akımları (bakım, hidrolik sistemler) ayrı toplayıp ön ayrıştırmaya almak
Bu tedbirlerin ardından kum ayırıcı veya büyük partikül tutucu gibi basit bir ön arıtma, ana çökeltme ünitesinin yükünü belirgin biçimde hafifletir. Tesisin mevcut akım haritası çıkarılmadan bu adımlara başlamak, gereksiz yatırıma yol açabilir.
Mermer ve doğal taş işleme tesisleri için arıtma tesisi tasarlarken nelere dikkat edilir?
Bu sektörde arıtma tasarımı, atıksuyun yalnızca ortalama değerine değil, zamana bağlı dalgalanmasına göre yapılmalıdır.
- Debi dalgalanması: Kesim vardiyaları ve kampanya dönemleri arasında su tüketimi ciddi biçimde değişebilir; eşitleme havuzu bu farkı tamponlamalıdır.
- Mevsimsellik: Sıcaklık ve üretim yoğunluğu değiştikçe çökme davranışı ve çamur miktarı da değişir; tasarım bu uç durumlara göre kontrol edilmelidir.
- Şok yük: Parlatma veya temizlik işlemlerinde ani konsantrasyon artışları olabilir; ani yüklere dayanıklı bir ön düzenleme önerilir.
- Çökeltme ve kimyasal dozaj: İnce taneli taş tozu için lamelli çöktürücü ve doğru polielektrolit seçimi kritiktir. Dozaj, jar test ve pilot denemelerle belirlenmelidir.
- Çamur yönetimi: Çamur hacmi ve nemi, susuzlaştırma ekipmanının seçimini ve bertaraf maliyetini doğrudan etkiler.
- İşletme kolaylığı: Operatörün sistemi anlayıp izleyebilmesi, otomasyon kadar önemlidir; basit ve sağlam çözümler uzun vadede daha güvenilirdir.
Bütün bu parametreler için mevcut akımın karakterizasyonu, tasarımın temelini oluşturur.
Tesis kurmadan veya büyütmeden önce hangi izin ve belgelere bakılır?
Bir mermer veya doğal taş tesisi kurulmadan ya da kapasitesi artırılmadan önce, faaliyetin niteliğine göre çevre mevzuatı kapsamında izin ve belge gereklilikleri değerlendirilmelidir. Genel çerçeve şu başlıkları içerir.
- Atıksu deşarj şartları, Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği kapsamında belirlenir; deşarj noktasının kanalizasyon veya OSB altyapısı olması halinde ilgili idarenin şartları da geçerlidir.
- Faaliyetin ölçeğine ve türüne göre Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği kapsamındaki izin süreçleri uygulanır.
- Proje büyüklüğü ve niteliğine bağlı olarak Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamında değerlendirme gerekebilir. Bu raporun hazırlanmasını biz yapmayız; ÇED yeterlik belgeli çözüm ortağımızla birlikte ilerleriz.
- Atık yönetimi için Atık Yönetimi Yönetmeliği ve Sıfır Atık Yönetmeliği hükümleri dikkate alınır.
Ayrıntılı süreçler için ilgili rehber sayfalarını inceleyebilirsiniz: çevre izin belgesi nasıl alınır ve deşarj izni nasıl alınır.
Hizmetlerimiz
- Çevre yönetimi hizmeti: aylık rapor, iç tetkik, eğitim ve izin takibi
- Çevre izin ve lisans ve deşarj izni
- Endüstriyel atıksu arıtma: karakterizasyon, tasarım, kurulum, işletme
- Atık yönetimi: lisans gerektiren işlerde lisanslı çözüm ortaklarımızla
Sık sorulan sorular
Atıksuyu tamamen geri kullanabilir miyim?
Mermer tesislerinde kesim suyu çoğu zaman çöktürme ve filtrasyonla yeniden kullanılabilir. Tesisinizin su dengesini çıkararak geri kazanım oranını belirleriz.
Mermer ve doğal taş işleme atıksuyu nasıl arıtılır?
Mermer ve doğal taş işlemede atıksuyun temel yükü ince taş tozudur. Arıtma genellikle önce eşitleme ve kum ayırma ile başlar, ardından lamelli çöktürücüde polielektrolit yardımıyla askıdaki partiküller ayrılır. Çökelen çamur filtrepres gibi bir sistemle susuzlaştırılır. Arıtılmış su deşarj edilebilir veya kapalı devrede yeniden kullanılabilir. Doğru zincir, akımın karakterizasyonu ve pilot denemelerle belirlenir.
Taş işleme tesisinde deşarj izni nasıl alınır?
Deşarj izni, tesisin atıksuyunu hangi noktaya ve hangi şartlarla bırakabileceğini belirler. Süreç, deşarj noktasının kanalizasyon mu, OSB altyapısı mı yoksa alıcı ortam mı olduğuna göre değişir. Önce atıksuyun karakterizasyonu yapılmalı, ardından ilgili idareye ve mevzuata uygun başvuru hazırlanmalıdır. Ayrıntılı adımlar için deşarj izni rehber sayfası incelenebilir. Laboratuvar analizleri lisanslı ve akredite çözüm ortaklarımızla yürütülür.
Mermer işleme tesisi için paket arıtma veya MBR uygun mudur?
Paket arıtma ve membran biyoreaktör (MBR), her tesis için otomatik olarak uygun değildir. Taş işleme atıksuyunda ana sorun inorganik askıda katı madde olduğundan, biyolojik arıtma gereksinimi genellikle sınırlıdır; bu nedenle çökeltme ve filtrasyon öncelikli olabilir. Kapalı devre geri kazanım hedefleniyorsa membran filtrasyon değerlendirilebilir. Hangi teknolojinin uygun olduğu, debi, karakter ve deşarj şartlarına göre pilot ölçekli denemelerle karar verilmelidir.
Son güncelleme: 13 Ekim 2026