Komesli Ar-Ge bu konuda nasıl destek verir?
Komesli Ar-Ge, tesisinizin ve ürünlerinizin sera gazı emisyonlarını hesaplamak, azaltım fırsatlarını belirlemek ve SKDM ile emisyon ticaret sistemi için veri altyapısı kurmak konusunda destek verir. Çalışmalar, faaliyet sınırının belirlenmesiyle başlar; enerji, yakıt, hammadde, proses, ulaşım ve atık verileri sistematik biçimde toplanır. Kapsam 1, Kapsam 2 ve gerektiğinde Kapsam 3 emisyonları uygun emisyon faktörleriyle hesaplanarak şeffaf bir sera gazı envanteri hazırlanır. Sonuçlara dayanarak enerji verimliliği, yakıt değişimi ve proses iyileştirme gibi öncelikli azaltım seçeneklerini içeren bir yol haritası geliştirilir. Su ve atıksu arıtma süreçlerinin enerji ve emisyon profili de bu değerlendirmenin önemli bir parçası olabilir. Ekibimizin atıksu arıtma tesislerinin karbon ayak izi konusunda akademik çalışması bulunmaktadır. Gerçekçi bir kapsam ve zaman planıyla ilerleyen bu çalışmalar, veri kalitesi ve kurumsal katılıma bağlıdır.
Kapsam 1, kapsam 2 ve kapsam 3 emisyonları
Sera gazı envanteri üç kapsama ayrılır. Bu ayrım, sorumluluk alanlarını netleştirir ve azaltım önceliklerini belirler.
| Kapsam | Tanım | Örnekler |
|---|---|---|
| Kapsam 1 | Doğrudan emisyonlar | Kazan ve jeneratörde yakıt yakma, proses emisyonları, araç filosu |
| Kapsam 2 | Satın alınan enerjinin dolaylı emisyonları | Şebekeden alınan elektrik, ısı ve buhar |
| Kapsam 3 | Diğer dolaylı emisyonlar | Tedarik zinciri, hammadde taşımacılığı, atık bertarafı, çalışan ulaşımı |
Kapsam 1 ve 2 genellikle daha iyi veri altyapısıyla izlenir. Kapsam 3 ise tedarikçi verisi ve tahmin yöntemleri gerektirdiği için daha zor ama çoğu zaman toplamın büyük kısmını oluşturur.
Faaliyet verisi ve emisyon faktörü ile hesaplama
Temel hesaplama formülü şudur: emisyon = faaliyet verisi × emisyon faktörü. Faaliyet verisi, tüketilen enerji miktarı, yakılan yakıt, işlenen hammadde veya kat edilen mesafe gibi ölçülebilir büyüklüktür. Emisyon faktörü ise birim faaliyet başına açığa çıkan sera gazı miktarıdır.
- Elektrik için kWh tüketimi, ülke şebeke faktörüyle çarpılır
- Yakıt için litre veya m³ tüketimi, yakıt türüne özgü faktörle çarpılır
- Sonuçlar, farklı gazlar CO2 eşdeğerine dönüştürülerek toplanır
Faktörlerin ülke, yakıt türü ve yıl açısından uygunluğu kontrol edilmelidir. Yanlış faktör seçimi, sonucu tek başına en çok bozan hatalardan biridir.
Azaltım yol haritası ve sürekli izleme
Envanter, azaltım çalışmalarının başlangıç noktasıdır. En büyük emisyon kalemlerine odaklanan öneriler, kaynak kullanımını en verimli hale getirir.
- Enerji verimliliği: Motor, aydınlatma ve yalıtım iyileştirmeleri
- Yakıt değişimi: Daha düşük emisyonlu yakıt veya elektrifikasyon seçenekleri
- Proses iyileştirme: Kayıpların azaltılması ve geri kazanım
- Atıksu ve atık yönetimi: Biyogaz kazanımı ve emisyon kontrolü
Envanter bir kez hazırlanıp bırakıldığında azaltım etkisi ölçülemez. Verilerin periyodik güncellenmesi ve izleme şablonlarının kullanılması, yol haritasının sürekliliğini sağlar.
Sık sorulan sorular
Kapsam 1, 2 ve 3 emisyonları arasındaki fark nedir?
Kapsam 1, tesisin doğrudan yaptığı emisyonlardır; kazanda yakıt yakma veya proses kaynaklı emisyonlar buna girer. Kapsam 2, satın alınan elektrik ve ısının üretildiği yerde oluşan dolaylı emisyonlardır. Kapsam 3 ise tedarik zinciri, hammadde taşıma, atık bertarafı ve çalışan ulaşımı gibi diğer tüm dolaylı emisyonları kapsar.
Karbon ayak izi hesabında hangi sınır belirlenmeli?
Hesaplamanın başında hangi tesislerin, ürünlerin ve emisyon kaynaklarının dahil edileceği yazılı olarak sabitlenmelidir. Organizasyonel ve operasyonel sınır ile esas alınacak zaman dilimi net tanımlanmalıdır. Sınır kararları ve gerekçeleri rapora eklenirse, sonraki yıllardaki karşılaştırmalar tutarlı kalır.
Atıksu arıtma tesisinin karbon ayak izi hesaplanabilir mi?
Evet. Atıksu arıtma tesislerinin enerji tüketimi ve emisyonları karbon ayak izinin önemli bir parçası olabilir. Ekibimizin ileri biyolojik atıksu arıtma tesisinin karbon ayak izi üzerine akademik çalışması vardır. Bu deneyim, tesisin arıtma sisteminin ayak izini ve azaltım seçeneklerini teknik olarak değerlendirmemizi sağlar.
Son güncelleme: 13 Ekim 2026