Atıksu ve atık profili
- Tıbbi atık ayrı toplanmalı ve lisanslı tesise verilmelidir.
- Diş kliniklerinde amalgam ve radyolojik kimyasallar tehlikeli atıktır.
- Bakım evlerinde çamaşırhane ve mutfak atıksuyu oluşur.
- Personel eğitimi şarttır.
Mevzuat
Atıksu deşarjı için Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği ve ilgili çevre izin mevzuatı; deşarj noktası kanalizasyon veya OSB altyapısı ise ilgili idarenin şartları geçerlidir.
Mevzuat hükümleri Resmî Gazete’de yayımlanan ve sonradan değişen haliyle özetlenmiştir; güncel metni mevzuat.gov.tr adresinden kontrol edebilirsiniz.
Uygun çözümler
Doğru çözüm, atıksuyun debisi ve karakterizasyonuna göre belirlenir; gerekirse laboratuvar ve pilot ölçekli deneme yapılır.
Huzurevi, yaşlı bakım evi, poliklinik ve diş klinikleri tesislerinde atıksu ve atık nereden çıkar?
Bu tesislerde atıksu ve atık, birbirinden farklı özelliklere sahip birkaç akıştan oluşur. Her akımın kaynağını ve arıtma açısından önemini bilmek, doğru tasarım ve işletme için temel adımdır.
| Üretim/kullanım adımı | Oluşan akım | Arıtma açısından önemi |
|---|---|---|
| Hasta ve sakin banyo, tuvalet ve temizlik | Evsel nitelikli atıksu | Organik yükü ve günlük dalgalanması yüksek, en büyük hacmi oluşturur |
| Mutfak ve yemekhane | Yağ, gres ve organik madde içeren atıksu | Yağ-gres tutucu olmadan kanalizasyonda tıkanma ve kokuya yol açar |
| Çamaşırhane ve temizlik çamaşırları | Deterjan, yumuşatıcı ve yüksek sıcaklıkta sıcak su | Sıcaklık ve kimyasal yük değişken olduğundan biyolojik prosesi etkiler |
| Poliklinik ve muayene odaları | Dezenfektan ve laboratuvar kaynaklı kimyasal kalıntılar | Konsantrasyonu düşük ama biyolojik arıtmayı zayıflatabilir |
| Diş klinikleri | Amalgam ayırıcıdan gelen cıva içerikli çamur, radyolojik ve fiksaj kimyasalları | Ayrı toplanması gereken tehlikeli nitelikli akımdır |
| Enfeksiyöz ve kesici-delici tıbbi atıklar | Katı tıbbi atık | Atıksu hattına değil, ayrı akış ve lisanslı toplama sistemine yönlendirilmelidir |
- Evsel ve mutfak akımları birlikte ele alınabilir ancak yağ ve çamaşır deterjanı yükü ayrı değerlendirilmelidir.
- Klinik kaynaklı akımların karışmadan önce ayrılması, arıtma tesisinin kararlılığı açısından önemlidir.
Huzurevi, yaşlı bakım evi, poliklinik ve diş klinikleri için arıtma tesisi tasarlarken nelere dikkat edilir?
Bu tür tesislerde atıksu debisi gün içinde ve yıl içinde ciddi biçimde değişir. Tasarım, bu dalgalanmayı karşılayacak esnekliğe sahip olmalıdır.
- Debi dalgalanması: Sabah ve akşam saatlerinde yoğun kullanım, gece düşük akış. Dengeleme havuzu bu farkı yumuşatmak için kritik önemdedir.
- Mevsimsellik: Kış dönemi ve salgın dönemlerinde hasta ve personel sayısı, kimyasal kullanımı artabilir; tasarım bu tür kampanya dönemlerini karşılayacak kapasite marjı içermelidir.
- Şok yük: Dezenfektan veya deterjan kaynaklı ani konsantrasyon artışları biyolojik prosesi bozabilir. Dengeleme ve gerekirse ön işlem bu riski azaltır.
- Azot ve fosfor giderimi gerekip gerekmediği, deşarj noktasının hassasiyetine göre değerlendirilmelidir.
- Çamur yönetimi: Biyolojik çamurun susuzlaştırılması ve bertarafı ayrı bir maliyet ve lojistik kalemidir; tasarımda baştan planlanmalıdır.
- İşletme kolaylığı: Vardiya dışında da izlenebilir, az personel gerektiren, otomasyonu güçlü ve yedek ekipmanı kolay sistemler bu tesislerde tercih edilir.
- Kokuya karşı kapalı ünite ve havalandırma gereksinimi, yerleşim yakınlığında önemli bir tasarım girdisidir.
Bu sektörde sık yapılan hatalar
Bu sektörde tekrar eden hatalar, çoğunlukla planlama aşamasındaki eksiklikten ve işletmedeki ihmalden kaynaklanır.
- Tıbbi ve tehlikeli nitelikli atıkların evsel atıksu hattına karıştırılması, hem arıtma tesisini hem de deşarj uyumunu riske atar.
- Tesis projelendirilirken yalnızca ortalama debinin dikkate alınması, pik saatlerdeki yükün karşılanamamasına yol açar.
- Yağ-gres tutucunun hiç kurulmaması veya temizliğinin ihmal edilmesi, kanalizasyonda tıkanma ve koku sorunlarına neden olur.
- Diş kliniklerinde amalgam ayırıcının kurulmaması veya bakımının yapılmaması, cıva içerikli atığın sisteme kaçmasına yol açar.
- Personelin dezenfektan ve kimyasal kullanımında eğitimsiz olması, şok yük ve sağlık riski yaratır.
- İşletme kayıtlarının tutulmaması, izin ve denetim süreçlerinde güçlük yaşatır.
- Çamur bertarafının maliyet ve lojistiğinin başta hesaplanmaması, işletme dönemde beklenmedik giderlere neden olur.
Tesis kurmadan veya büyütmeden önce hangi izin ve belgelere bakılır?
Tesis kurulumu veya kapasite artırımı öncesinde, faaliyetin niteliğine ve deşarj noktasına göre birden fazla izin süreci gündeme gelebilir. Genel çerçeveyi bilmek, projenin takvimini doğru kurmak açısından önemlidir.
- Atıksu deşarjı için Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği ve ilgili çevre izin mevzuatı değerlendirilmelidir.
- Faaliyetin ölçeği ve türüne göre ilgili çevre izin ve lisans süreçleri ile çevresel etki değerlendirmesi gerekliliği incelenmelidir.
- Deşarj noktası kanalizasyon veya organize sanayi bölgesi altyapısına bağlıysa, ilgili idarenin kabul şartları ayrıca geçerlidir.
- Tehlikeli ve tıbbi atıkların toplanması ve bertarafı için Atık Yönetimi Yönetmeliği kapsamında lisanslı çözüm ortaklarıyla çalışılması gerekir.
- Ayrıntılar için çevre izin ve lisans ve deşarj izni sayfalarımıza, izin alma sürecini özetleyen çevre izin belgesi nasıl alınır rehberine bakabilirsiniz.
Hizmetlerimiz
- Çevre yönetimi hizmeti: aylık rapor, iç tetkik, eğitim ve izin takibi
- Çevre izin ve lisans ve deşarj izni
- Endüstriyel atıksu arıtma: karakterizasyon, tasarım, kurulum, işletme
- Atık yönetimi: lisans gerektiren işlerde lisanslı çözüm ortaklarımızla
Sık sorulan sorular
Diş kliniği amalgam atığını nasıl yönetmeli?
Amalgam ve ilgili kimyasallar tehlikeli atık sınıfında değerlendirilir; ayrı toplanıp lisanslı firmaya teslim edilmelidir. Süreci kurar ve koordine ederiz.
Huzurevi ve diş kliniklerinden çıkan atıksu nasıl arıtılır?
Bu tesislerde atıksu, evsel nitelikli akım ile mutfak, çamaşırhane ve klinik kaynaklı akımların karışımından oluşur. Genellikle önce yağ-gres ayırımı ve dengeleme yapılır, ardından biyolojik arıtma uygulanır. Klinik kaynaklı tehlikeli bileşenler ise kaynakta ayrıştırılmalıdır. Doğru proses seçimi için atıksuyun karakterizasyonu gerekir; gerekirse pilot ölçekli sistemler ile deneme yapılabilir.
Bakım evi için deşarj izni nasıl alınır?
Deşarj izni, atıksuyun nereye verileceğine ve faaliyetin ölçeğine göre değişen bir süreçtir. Deşarj kanalizasyona yapılıyorsa ilgili idarenin şartları, doğrudan alıcı ortama yapılıyorsa çevre mevzuatındaki deşarj koşulları geçerlidir. Başvuru öncesinde atıksu özelliklerinin ve debinin belgelenmesi gerekir. Ayrıntılı süreç için deşarj izni sayfamıza bakabilirsiniz.
Son güncelleme: 13 Ekim 2026