Atıksu ve atık profili
- Jeotermal ve termal suda bor, arsenik, silis ve yüksek tuzluluk bulunabilir.
- Yüksek sıcaklık deşarj şartlarını ve ekipmanı etkiler.
- Kireçlenme ve korozyon sık sorundur.
- Otel kısmında evsel atıksu ve havuz suları oluşur.
Mevzuat
Atıksu deşarjı için Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği ve ilgili çevre izin mevzuatı; deşarj noktası kanalizasyon veya OSB altyapısı ise ilgili idarenin şartları geçerlidir. İçme ve kullanma suyu kalitesi İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik hükümlerine tabidir.
Mevzuat hükümleri Resmî Gazete’de yayımlanan ve sonradan değişen haliyle özetlenmiştir; güncel metni mevzuat.gov.tr adresinden kontrol edebilirsiniz.
Uygun çözümler
- Elektrokoagülasyon (bor giderimi)
- ters ozmoz ve tuzdan arındırma
- KOM-PAK paket arıtma / MBR (otel atıksuyu)
- Çevre izni ve ÇSYP
Doğru çözüm, atıksuyun debisi ve karakterizasyonuna göre belirlenir; gerekirse laboratuvar ve pilot ölçekli deneme yapılır.
Deneyimimiz
Kurucumuzun yayınlarında sürekli elektrokoagülasyon ile bor giderimi (Desalination and Water Treatment, 2018) yer alır.
Kaynak: Prof. Dr. Okan Tarık Komesli AVESİS profili, kamuya açık proje ve yayın kayıtları.
Termal otel, kaplıca ve jeotermal tesislerde atıksu ve atık nereden çıkar?
Bu tesislerde atıksu tek bir kaynaktan değil, birbirinden farklı karakterde birkaç akımdan oluşur. Bunları ayrı ayrı tanımak, arıtma tasarımının doğru kurulmasının ilk adımıdır.
| Üretim/kullanım adımı | Oluşan akım | Arıtma açısından önemi |
|---|---|---|
| Termal su kullanımı (havuz, banyo, kaplıca) | Deşarj edilen jeotermal su | Sıcaklık, bor, silis ve tuzluluk nedeniyle en kritik akım |
| Havuz ve kaplıca yenileme suyu | Klor ve kimyasal içeren boşaltma suyu | Dezenfeksiyon kalıntıları ve pH değişimi göz önünde bulundurulmalı |
| Otel konaklama ve mutfak | Evsel nitelikli atıksu | Yağ, gres ve organik yük içerir; hacim ve kullanım dalgalanır |
| Soğutma ve kazan sistemleri | Blöf ve yıkama suyu | Yüksek tuzluluk ve kireçlenme eğilimi yaratır |
| Temizlik ve bakım | Deterjanlı yıkama suyu | Askıda katı ve yüzey aktif madde yükü getirir |
Bu akımların birbirine karışması, tek bir arıtma hattının performansını olumsuz etkileyebilir. Bu yüzden kaynağa yakın ayrı toplama düşünülmelidir.
Kaynakta azaltma ve ön arıtma: önce ne yapılmalı?
Arıtma tesisine girecek yükü azaltmak, en az maliyetli ve en etkili yoldur. Bu sektörde ilk bakılacak noktalar şunlardır:
- Termal suyun kullanım sonrası sıcaklığını ve kimyasal içeriğini düşürmeden deşarj etmemek; bekletme veya soğutma havuzları iş görebilir.
- Havuz boşaltma sularını periyodik ve kontrollü yapmak; anlık büyük boşaltmalar tesisi şoka uğratır.
- Mutfak ve restoran kaynaklı yağı yakalayıcı ile ayırmak.
- Kazan ve soğutma sistemlerinde blöf miktarını optimize etmek ve su yumuşatma ile kireç yükünü azaltmak.
- Temizlik kimyasallarını uyumlu ve düşük köpüklü ürünlere yönlendirmek.
Ön arıtma olarak eleme, yağ-gres ayırma ve dengeleme havuzu kurulması, sonraki biyolojik ya da membran kademelerini korur. Dengeleme havuzu özellikle konaklama yoğunluğunun değiştiği dönemlerde hayati önem taşır.
Termal otel, kaplıca ve jeotermal tesisler için arıtma tesisi tasarlarken nelere dikkat edilir?
Bu tesislerde tasarımın en zor kısmı, yükün ve debinin öngörülemez biçimde değişmesidir. Tasarım aşamasında şu konular birlikte ele alınmalıdır:
- Debi ve yük dalgalanması: Hafta sonu, tatil ve kampanya dönemlerinde hacim belirgin biçimde artar. Tasarım, ortalama değil tepe yükü üzerinden yapılmalıdır.
- Mevsimsellik: Yaz ve kış arasındaki konaklama farkı, biyolojik proseslerin kararlılığını etkiler. Biyokütlenin düşük yükte de yaşayabilmesi için proses seçimi buna göre yapılmalıdır.
- Şok yük: Havuz boşaltmaları ve klor pikleri biyolojik kademeyi zedeleyebilir. Ön dengeleme ve kontrollü dozaj bu riski azaltır.
- Çamur yönetimi: Kimyasal çöküntü ve biyolojik fazla çamur miktarı tahmin edilmeli; susuzlaştırma ve bertaraf planı baştan kurulmalıdır.
- İşletme kolaylığı: Otel personeli arıtma konusunda uzman olmayabilir. Otomasyon, uzaktan izleme ve basit bakım gereksinimi olan ekipman tercih edilmelidir.
Tasarımdan önce atıksuyun karakterizasyonu ve gerekirse pilot ölçekli deneme yapılması, sonradan yapılacak büyük değişiklikleri önler.
Bu sektörde sık yapılan hatalar
Termal ve jeotermal tesislerde atıksu sistemleri çoğunlukla aynı hatalar nedeniyle sorun yaşar:
- Termal suyun kimyasal özellikleri (bor, silis, tuzluluk) hesaba katılmadan, sıradan evsel atıksu arıtma tasarımının uygulanması.
- Sıcaklığın etkisinin göz ardı edilmesi; deşarj noktasında sıcaklık kontrolü yapılmaması.
- Havuz boşaltma ve temizlik sularının planlanmadan tek seferde tesise verilmesi.
- Yağ ve gres ayırıcının bulunmaması ya da bakımsız bırakılması.
- Kireç ve korozyonun uzun vadeli etkisinin dikkate alınmaması; boru ve ekipman ömrünün kısalması.
- Çamur birikiminin ve bertaraf maliyetinin işletme planına dahil edilmemesi.
- Kurulum sonrası düzenli işletme ve izleme yapılmaması; sistemin zamanla performans kaybetmesi.
Bu hataların çoğu, proje başlangıcında karakterizasyon ve kaynakta azaltma çalışmasına zaman ayrılarak önlenebilir.
Hizmetlerimiz
- Çevre yönetimi hizmeti: aylık rapor, iç tetkik, eğitim ve izin takibi
- Çevre izin ve lisans ve deşarj izni
- Endüstriyel atıksu arıtma: karakterizasyon, tasarım, kurulum, işletme
- Atık yönetimi: lisans gerektiren işlerde lisanslı çözüm ortaklarımızla
Sık sorulan sorular
Termal atıksuda bor nasıl giderilir?
Bor; bora seçici iyon değişim reçineleri, ters ozmoz (genellikle pH ayarıyla) ve elektrokoagülasyon gibi yöntemlerle giderilebilir. Hangi yöntemin uygun olduğunu bor derişimine ve diğer bileşenlere göre laboratuvar denemesiyle belirleriz.
Termal otel ve kaplıca atıksuyu nasıl arıtılır?
Termal otel ve kaplıca atıksuyu genellikle birkaç kademeli bir hatla arıtılır. Önce eleme ve yağ-gres ayırma ile kaba kirlilikler uzaklaştırılır, ardından dengeleme havuzunda debi ve yük dengelenir. Termal suyun bor, silis ve tuzluluk içeriği varsa elektrokoagülasyon veya ters ozmoz gibi özel kademeler eklenebilir. Evsel nitelikli otel atıksuyu için ise biyolojik arıtma ve membran teknolojileri uygundur. Hangi kombinasyonun seçileceği, atıksuyun karakterizasyonuna ve deşarj şartlarına göre belirlenir.
Termal tesislerde deşarj izni nasıl alınır?
Deşarj izni, atıksuyun nereye verileceğine ve tesisin ölçeğine göre farklı süreçlerle alınır. Deşarj kanalizasyona veriliyorsa ilgili idarenin şartları, alıcı ortama veriliyorsa çevre izin mevzuatı ve Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği hükümleri geçerlidir. Başvuru öncesinde atıksuyun karakterizasyonunun yapılması ve tesisin deşarj kalitesine uygunluğunun gösterilmesi gerekir. Ayrıntılı adımlar için deşarj izni nasıl alınır sayfasına bakabilirsiniz.
Paket arıtma ve MBR termal otel için uygun mu?
Paket arıtma ve membran biyoreaktör (MBR), konaklama tesislerinde yaygın bir çözümdür. Kompakt yapısı, düşük alan ihtiyacı ve yüksek çıkış kalitesi bu tesisler için avantaj sağlar. Ancak termal suyun tuzluluk, bor ve kireç içeriği varsa membran tıkanması ve kimyasal temizlik sıklığı artabilir; bu nedenle ön arıtma ile birlikte düşünülmelidir. Yoğunluk dalgalanması olan otellerde dengeleme ve kontrollü işletme şarttır. Uygunluk, tesisin kapasitesi ve atıksu karakterine göre değerlendirilmelidir; ayrıntı için MBR ve paket arıtma sistemleri sayfalarını inceleyebilirsiniz.
Son güncelleme: 13 Ekim 2026