Atıksu ve atık profili
- Evsel atıksuya ek olarak bakım ve yıkama kaynaklı yağlı atıksu oluşur.
- Limanlarda sintine ve gemi kaynaklı atıklar gündemdedir.
- Atık yağ, boya ve solvent gibi tehlikeli atıklar üretilir.
- Sıfır atık belgesi yükümlülüğü vardır.
Mevzuat
Sıfır Atık Yönetmeliğine göre havalimanları, tren ve otobüs terminalleri ile limanlar, temel seviyeden sonra gümüş, altın veya platin sıfır atık belgesini almakla yükümlüdür. Atıksu için deşarj mevzuatı ve ilgili idarenin şartları geçerlidir.
Mevzuat hükümleri Resmî Gazete’de yayımlanan ve sonradan değişen haliyle özetlenmiştir; güncel metni mevzuat.gov.tr adresinden kontrol edebilirsiniz.
Uygun çözümler
- Sıfır atık belgesi
- Yağ ayırma ve fiziko-kimyasal arıtma
- KOM-PAK paket arıtma / MBR
- Tehlikeli atık yönetimi
- Elektrooksidasyon (sintine suyu)
Doğru çözüm, atıksuyun debisi ve karakterizasyonuna göre belirlenir; gerekirse laboratuvar ve pilot ölçekli deneme yapılır.
Deneyimimiz
Ekibimizin sentetik sintine suyunun sürekli elektrooksidasyon/flotasyon prosesi ile arıtımı üzerine yayını vardır (Water and Environment Journal, 2024).
Kaynak: Prof. Dr. Okan Tarık Komesli AVESİS profili, kamuya açık proje ve yayın kayıtları.
Havalimanı, liman ve terminaller tesislerinde atıksu ve atık nereden çıkar?
Bu tesislerde atıksu ve atık akışları, yolcu ve personel hizmetlerinden, bakım-onarım faaliyetlerinden ve gemi ya da araç operasyonlarından kaynaklanır. Her akımın karakteri farklıdır ve arıtma tasarımında ayrı ayrı ele alınmalıdır.
| Üretim/kullanım adımı | Oluşan akım | Arıtma açısından önemi |
|---|---|---|
| Yolcu ve personel sanitar tesisleri | Evsel atıksu | Organik yük ana parametredir; debisi yolcu yoğunluğuna göre belirgin biçimde dalgalanır |
| Mutfak ve yiyecek-içecek üniteleri | Yağ-gres içeren atıksu | Yağ ayırma ön arıtması olmadan biyolojik proseste sorun çıkarır |
| Araç ve uçak yıkama, bakım hangarı | Yağlı ve deterjanlı atıksu | Emülsiyon yapısı nedeniyle özel ayırma gerektirir |
| Yakıt ikmali ve depolama alanları | Yağlı drenaj suyu | Hidrokarbon yükü yüksek olabilir, kaza riski taşır |
| Gemi sintine ve balast suyu (limanlar) | Yağlı sintine suyu | Tuz ve yağ birlikte bulunur, tek adımlı arıtım yetmez |
| Boya, solvent, bakım kimyasalları | Tehlikeli atık ve kirli yıkama suyu | Ayrı toplanması ve lisanslı bertarafı zorunludur |
- Ambalaj, tek kullanımlık ürün ve ofis atığı katı atık akışını oluşturur; ayrı toplama bu akışta önemlidir.
- Yoğun dönemlerde şok yükler görülebildiği için akışların kaynağında izlenmesi faydalıdır.
Havalimanı, liman ve terminaller için arıtma tesisi tasarlarken nelere dikkat edilir?
Bu tesislerde en belirleyici tasarım konusu yük dalgalanmasıdır. Yolcu sayısı, uçuş ve gemi programları, tatil ve kampanya dönemleri debiyi ve kirlilik yükünü ciddi biçimde değiştirir. Tasarım, bu değişkenliği karşılayacak şekilde yapılmalıdır.
- Eşitleme (dengeleme) havuzu, şok yükleri biyolojik prosesten uzak tutmak için kritik öneme sahiptir.
- Mevsimsel doruk dönemlerinde tesisin kapasite ve besleme stratejisi önceden planlanmalıdır.
- Yağlı ve tuzlu akımlar için ön işlem ayrı tasarlanmalı, ana prosese yalnızca uygun karakterdeki su gönderilmelidir.
- Çamur yönetimi baştan düşünülmelidir: çamurun susuzlaştırılması, depolanması ve lisanslı bertarafa taşınması işletme takvimine göre planlanır.
- Modüler ve paket sistemler, kademeli kapasite artışı gereken tesislerde esneklik sağlar.
- Operatör becerisi ve uzaktan izleme imkânları, az personelle sürdürülebilir işletme için değerlidir.
- Mevzuatın öngördüğü deşarj parametreleri, tasarım aşamasında hedef olarak alınmalıdır.
Bu sektörde sık yapılan hatalar
Sektörde tekrar eden hatalar genellikle tasarım ve işletme arasındaki kopukluktan kaynaklanır. Bunları önceden görmek, sonradan yapılacak kostlu düzeltmeleri önler.
- Tesis, ortalama debi üzerinden tasarlanır; doruk dönem ve şok yükler hesaba katılmaz.
- Yağ ayırma ön arıtması atlanır ve biyolojik proses yağ nedeniyle bozulur.
- Sintine suyu ve yıkama atıksuyu, evsel atıksuyla aynı hatta toplanır.
- Atık yağ ve kimyasallar sahada uygunsuz depolanır, lisanssız taşıma riski oluşur.
- Laboratuvar karakterizasyonu yapılmadan proses seçilir.
- İşletme eğitimi ve bakım planı yapılmadan sistem devreye alınır; kısa sürede performans düşer.
- Çamur yönetimi son ana bırakılır ve tesis kurulduktan sonra çözülmeye çalışılır.
Tesis kurmadan veya büyütmeden önce hangi izin ve belgelere bakılır?
Tesis kurulumu veya kapasite artırımı öncesinde, faaliyetin ölçeğine ve türüne göre çevre izin ve lisans süreçleri değerlendirilir. Hangi belgenin gerektiği projenin yapısına bağlıdır; bu nedenle başlamadan önce ilgili mevzuatın güncel hali kontrol edilmelidir.
- Çevre izin ve lisans, faaliyetin niteliğine göre gereken başvuru çerçevesini belirler.
- Deşarj izni, atıksuyun alıcı ortama ya da kanalizasyona verilmesi için gereklidir.
- Çevresel etki değerlendirmesi, projenin ölçeğine göre gerekip gerekmediği açısından incelenmelidir; gerekirse süreci ÇED yeterlik belgeli çözüm ortağımızla yürütürüz.
- Sıfır atık belgesi, bu tesis türleri için ayrıca takip edilmesi gereken bir yükümlülüktür.
- Tehlikeli ve tıbbi atık yönetimi için lisanslı çözüm ortaklarımızla çalışılması gerekir.
Ayrıntılı bilgi için çevre izin ve lisans ve deşarj izni sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Hizmetlerimiz
- Çevre yönetimi hizmeti: aylık rapor, iç tetkik, eğitim ve izin takibi
- Çevre izin ve lisans ve deşarj izni
- Endüstriyel atıksu arıtma: karakterizasyon, tasarım, kurulum, işletme
- Atık yönetimi: lisans gerektiren işlerde lisanslı çözüm ortaklarımızla
Sık sorulan sorular
Havalimanları sıfır atık belgesi almak zorunda mı?
Sıfır Atık Yönetmeliğine göre havalimanları temel seviyeden sonra gümüş, altın veya platin belge almakla yükümlüdür. Süreci birlikte yürütebiliriz.
Havalimanı ve limanlarda atıksu nasıl arıtılır?
Bu tesislerde atıksu tek bir yöntemle değil, akım bazlı bir yaklaşımla arıtılır. Önce yağlı sular ayrılır ve yağ ayırma ile ön arıtma uygulanır. Evsel atıksu ise biyolojik proseslerle işlenir. Sintine suyu gibi tuz ve yağ içeren akımlar için elektrooksidasyon ya da flotasyon gibi ayrı çözümler değerlendirilebilir. Doğru proses, laboratuvar karakterizasyonu ve debi ölçümlerine dayanarak seçilir; gerekirse pilot ölçekli denemeyle doğrulanır.
Terminal ve liman tesislerinde deşarj izni nasıl alınır?
Deşarj izni, atıksuyun nereye verileceğine ve hangi parametrelerde olacağına göre başvurulan bir süreçtir. Başvuru öncesinde atıksuyun karakterizasyonunun yapılması, debinin ve kirlilik yükünün belirlenmesi gerekir. İlgili idarenin şartları ve mevzuatın güncel hali esas alınmalıdır. Süreç ve gerekli belgeler için deşarj izni sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Son güncelleme: 13 Ekim 2026