Neden mobil sistem?
Her atıksu sorunu kalıcı bir tesis gerektirmez. Şantiye, mevsimlik işletme veya geçici tesis için betonarme arıtma yatırımı yapmak yerine taşınabilir bir sistem kullanmak maliyet ve zaman kazandırır. Mobil sistemler, yer değiştirebildiği için ihtiyaç ortadan kalktığında başka bir noktada yeniden kullanılabilir.
Ar-Ge geçmişimiz
- TÜBİTAK 1507 (2015–2017): Atıksuların arıtılarak geri kullanılabilmesi için uzaktan kontrollü kiralanabilir mobil membran biyoreaktör atıksu arıtma sistemlerinin geliştirilmesi (TÜBİTAK KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı)
- KOSGEB (2015–2016): Üretimi başarılı biçimde tamamlanan atıksuları arıtarak geri kullanmak için membran modül ve reaktörün seri üretimine geçilmesi
Kaynak: AVESİS proje kaydı.
Sistem seçenekleri
- Mobil MBR: Yüksek kaliteli çıkış ve geri kullanım için; uzaktan izleme ve kontrol (MBR).
- Paket arıtma: Çelik gövdeli, taşınabilir sistemler (KOM-PAK serisi).
Hizmetimiz
- İhtiyaç ve süre analizi (kiralama veya satın alma)
- Sistem seçimi ve kapasite belirleme
- Nakliye, montaj ve devreye alma
- Uzaktan izleme, bakım ve işletme desteği
Atıksu arıtma tesisi danışmanlığı kalıcı çözüm gerektiğinde devreye girer.
Nasıl çalışır?
Mobil arıtma sistemleri, kalıcı bir betonarme tesis yerine tüm arıtma prosesini bir konteyner veya çelik gövde içine yerleştiren, taşınabilir birimlerdir. Temel mantık, atıksudaki kirleticilerin kademeli olarak ayrıştırılmasıdır: önce kaba ve katı maddelerin tutulması, ardından biyolojik ayrışma, son olarak ayırma ve dezenfeksiyon adımları gelir.
Ana üniteler genellikle şunlardır:
- Ön arıtma: Elek ve yağ-kum ayırıcı ile kaba katıların ve yüzer maddelerin uzaklaştırılması.
- Biyolojik reaktör: Mikroorganizmaların organik kirliliği tükettiği, havalandırmalı bir hazne. Bu üniteyle birlikte membran modülü kullanılan yapılarda çıkış suyu ayırma işlevini üstlenir.
- Ayırma birimi: Membran veya çökeltme ile temiz suyun çamurdan ayrılması.
- Kontrol paneli: Debi, hava ve basınç değerlerini izleyen, yük değişimine tepki veren otomasyon.
Sistemin avantajı, bu ünitelerin tek bir gövdede önceden montajlanmış gelmesidir. Saha işi, esasen bağlantı ve devreye almadan ibarettir.
Hangi atıksular için uygun, hangi durumlarda uygun değil?
Mobil sistemler, debisi ve kirlilik yükü belli bir aralıkta seyreden, kesintili ya da geçici üretimden kaynaklanan atıksularda en verimli çalışır. Şantiye kamp atıksuları, mevsimlik turizm tesisleri, etkinlik alanları ve acil ihtiyaç durumları bu kapsama girer.
- Uygun olduğu durumlar: Evsel nitelikli veya biyolojik olarak ayrışabilen organik yük taşıyan, debisi görece öngörülebilir atıksular; geçici süreli projeler.
- Uygun olmadığı durumlar: Yüksek ve ani değişen toksik yük içeren endüstriyel akımlar; tehlikeli kimyasal veya ağır metal taşıyan atıksular; sürekli ve çok büyük debili tesisler. Bu durumlarda sistem ön arıtma veya ayrı bir proses gerektirir.
Kapasitenin ve kirlilik profilinin doğru tespiti yapılmadan seçim yapılması, sistemin hem performansını hem ömrünü olumsuz etkiler. Bu nedenle ön analiz şarttır.
Avantajlar ve sınırlamalar
| Avantaj | Sınırlama |
|---|---|
| Hızlı kurulum ve kolay yer değiştirme | Büyük debili sürekli tesislere göre sınırlı kapasite |
| Kalıcı yapı ihtiyacını ortadan kaldırması | Ön arıtma olmadan yüksek kirlilik yükünü kaldıramaması |
| İhtiyaç bittiğinde başka noktada yeniden kullanım | Çelik gövde ve ekipmanın dış etkenlere karşı bakım gerektirmesi |
| Uzaktan izleme ile düşük saha ziyareti | Enerji ve kimyasal tüketiminin sabit tesislere göre dalgalanabilmesi |
| Yatırım yükünün kiralama ile hafifletilebilmesi | Ekipman ve işletme bilgisinin saha personeline aktarılma ihtiyacı |
Tasarım ve işletmede dikkat edilecekler
Mobil bir sistemin başarısı, büyük ölçüde kurulmadan önceki hazırlığa bağlıdır. Atıksuyun debi ve kirlilik profili, mevsimsel ve günlük dalgalanmalarıyla birlikte doğru ölçülmelidir; aksi halde sistem boyutlandırması yanıltıcı olur.
- Yük dalgalanması: Ani yük artışlarını tampon hazne ile yumuşatmak, biyolojik süreci korur.
- Yerleşim ve erişim: Zemin dayanımı, drenaj, elektrik ve su bağlantısı ile nakliye güzergâhı önceden kontrol edilmelidir.
- Çamur yönetimi: Biyolojik çamurun üretim hızı ve uzaklaştırma yöntemi baştan planlanmalıdır.
- Çıkış suyu hedefi: Deşarj veya geri kullanım amacı, membran tipini ve dezenfeksiyon ihtiyacını belirler.
- Mevzuat uyumu: Deşarj ve izin süreçleri, ilgili yönetmelik şartlarına göre yürütülmelidir.
Sık görülen işletme sorunları ve çözüm yolları
| Belirti | Olası neden | Ne yapılır |
|---|---|---|
| Çıkış suyunun bulanıklaşması | Biyolojik süreçte çamur yoğunluğunun düşmesi, aşırı yük | Çamur yaşını ve havalandırmayı kontrol edin, giriş yükünü tampon hazneyle dengeleyin |
| Köpüklenme | Yağ ve deterjan birikimi, düşük organik yük | Ön arıtmadaki yağ ayırıcıyı temizleyin, kontrollü besleme uygulayın |
| Membran tıkanması | Lifli madde, yağ ve kolloidal kirlilik, yetersiz temizleme | Ön elek kontrolünü artırın, planlı kimyasal temizlik yapın |
| Kötü koku | Anaerobik bölgeler, çamurun uzun süre bekletilmesi | Havalandırmayı gözden geçirin, çamuru zamanında uzaklaştırın |
| Debide düşüş ve basınç artışı | Pompa veya vana arızası, kısmi tıkanma | Hidrolik hattı ve pompa performansını kontrol edin, sensör verilerini inceleyin |
Uzaktan izleme verileri, çoğu sorunun erken teşhisinde değerlidir. Düzenli kayıt tutulması, sorunun kök nedenine daha hızlı ulaşılmasını sağlar.
Sık sorulan sorular
Mobil sistemler kimler için uygundur?
Şantiyeler, geçici tesisler, kamp alanları, mevsimlik işletmeler ve kalıcı tesis kurulana kadar köprü çözüm arayanlar için uygundur. Kalıcı arıtma tesisi yatırımı yapmadan atıksu sorununu çözmeyi sağlar.
Kiralama mümkün mü?
Evet. Kurucumuz Prof. Dr. Okan Tarık Komesli'nin yürütücü olduğu TÜBİTAK 1507 projesi, atıksuların arıtılarak geri kullanılabilmesi için uzaktan kontrollü, kiralanabilir mobil membran biyoreaktör atıksu arıtma sistemlerinin geliştirilmesini kapsamıştır.
Son güncelleme: 13 Ekim 2026