Kısa cevap
“ÇED Gerekli Değildir” kararı, çevresel etkileri ön inceleme ve değerlendirmeye tabi tutulan bir projenin, tam kapsamlı bir ÇED raporu hazırlanmasını gerektirmediğine dair Bakanlık kararıdır. Karar, projenin çevresel etkisinin bulunmadığı anlamına gelmez; yalnızca ÇED raporu sürecinin işletilmesine gerek olmadığını belirtir. Projenin diğer izin ve lisans yükümlülükleri ayrıca devam eder.
Hangi projeler proje tanıtım dosyası hazırlar?
Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinin 15. maddesine göre şu projeler için proje tanıtım dosyası hazırlanması zorunludur:
- Yönetmeliğin Ek-2 listesinde yer alan projeler
- Kapsam dışı değerlendirilen veya kanunen muafiyeti bulunan projelerde kapasite artırımı ve/veya genişletme planlanıyorsa, mevcut kapasite ile artışların toplamı birlikte projenin yeni kapasitesi Ek-2 listesindeki projelere girdiğinde bu projeler
Ek-1 listesindeki projeler ise doğrudan ÇED raporu hazırlanan projelerdir. Projenizin hangi listede yer aldığı faaliyet türüne ve kapasiteye bağlıdır; ayrıntı için ÇED raporu nedir? rehberimize bakabilirsiniz.
Süreç nasıl işler?
| Aşama | Ne olur? |
|---|---|
| Hazırlık | Proje sahibince yetkilendirilen, Bakanlıkça yeterlik verilmiş kurum/kuruluş, Ek-4’teki formata göre proje tanıtım dosyasını hazırlar. |
| Başvuru | Dosya, bilgi ve belgelerin doğru olduğunu belirten, proje sahibince onaylı taahhüt yazısı ve başvuru bedelinin ödendiğine dair dekontla birlikte Bakanlığa sunulur. |
| Format incelemesi | Bakanlık dosyayı Ek-4 formatı çerçevesinde 5 iş günü içinde inceler. Formata uygun olmayan dosya tamamlanmak üzere iade edilir; eksiklikler tamamlanan dosya 15 takvim günü içinde yeniden sunulmazsa ÇED süreci sonlandırılır. |
| İnceleme ve değerlendirme | Formata uygun dosya için ÇED inceleme ve değerlendirme süreci başlar. Bakanlık gerekirse kurum/kuruluş görüşü alır ve eksiklikleri yeterlik sahibi kuruluşa yazılı olarak iletir. |
| Eksikliklerin giderilmesi | Bakanlıkça iletilen görüşler doğrultusunda hazırlanan dosya 6 ay içinde sunulur. Eksiklik bildirimi en çok 3 kez yapılabilir. |
| Karar | Bakanlık, karar aşamasına geçilen proje hakkında 5 iş günü içinde “ÇED Gereklidir” veya “ÇED Gerekli Değildir” kararını verir. |
Karar il müdürlüğüne, görüş alınan kurumlara, proje sahibine ve yeterlik verilmiş kuruluşlara bildirilir. İl müdürlüğü kararı internet sitesinde süresiz olarak ve 30 takvim günü askıda ilan ederek halka duyurur.
Karardan sonra neler önemlidir?
- Geçerlilik: “ÇED Gerekli Değildir” kararı verilen proje için beş yıl içinde mücbir sebep olmaksızın yatırıma başlanmazsa karar geçersiz sayılır.
- Değişiklik bildirimi: Karar sonrasında projede planlanan ve yönetmeliğe tabi değişiklikler Bakanlığa veya ilgili il müdürlüğüne bildirilmelidir.
- Taahhütler: Proje tanıtım dosyasında verilen taahhütlere uyulmadığı tespit edilirse bir defaya mahsus ve bir yılı aşmamak üzere süre verilebilir; bu sürenin sonunda taahhütler yerine getirilmezse yatırım durdurulur.
- Karar yoksa yatırım yok: “ÇED Gerekli Değildir” kararı alınmadan başlanan faaliyetler durdurulur; karar alınmazsa yatırımcı faaliyet alanını eski haline getirmekle yükümlüdür.
“ÇED gereklidir” kararı çıkarsa ne olur?
Bakanlık “ÇED Gereklidir” kararı verirse proje sahibi ÇED başvuru dosyasını hazırlatarak Bakanlığa başvurur. Karara esas şartlar değişirse yeniden başvuru yapılabilir. Bu aşamada süreç tam kapsamlı ÇED raporu sürecine geçer.
Karardan sonra hangi izinler gerekir?
ÇED sürecinin tamamlanması, işletme için gereken diğer izinlerin yerine geçmez. Faaliyete geçerken çevre izin ve lisans süreci ve atıksu deşarjı varsa deşarj izni gündeme gelir. ÇED kararı, çevre izin yenilemesinde de başvuru belgeleri arasında yer alır.
Komesli Ar-Ge nasıl destek verir?
Projenizin ÇED kapsamını (Ek-1, Ek-2 veya kapsam dışı) belirler, proje tanıtım dosyası için gereken teknik altlığı sizinle birlikte hazırlar ve süreci takip ederiz. Dosyanın Bakanlığa sunumu, ÇED yeterlik belgeli çözüm ortağımız tarafından yapılır; siz tek muhatap olarak Komesli Ar-Ge ile çalışırsınız. Hizmetimizin kapsamı için ÇED süreç yönetimi sayfamıza bakın.
Yönetmelik hükümleri Resmî Gazete’de 29.07.2022 tarihinde yayımlanan metne göre özetlenmiştir; sonradan yapılan değişiklikler için güncel metni mevzuat.gov.tr adresinden kontrol edebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
ÇED gerekli değildir kararı almadan yatırıma başlanabilir mi?
Hayır. Yönetmeliğe göre “ÇED Gerekli Değildir” kararı alınmadan başlanan faaliyetler mahallin en büyük mülki amiri tarafından süre verilmeksizin durdurulur ve karar alınmadıkça durdurma kaldırılmaz. Kararın alınmaması halinde yatırımcı faaliyet alanını eski haline getirmekle yükümlüdür.
ÇED gerekli değildir kararı ne kadar geçerlidir?
Karar verilen proje için beş yıl içinde mücbir sebep bulunmaksızın yatırıma başlanmazsa karar geçersiz sayılır. Yatırıma başlanmamış projelerde karar, proje sahibinin talebi ve Bakanlığın uygun görmesiyle de geçersiz sayılabilir.
Proje tanıtım dosyasını kim hazırlar?
Dosya, proje sahibince vekâleten yetkilendirilen ve Bakanlıkça yeterlik verilmiş kurum veya kuruluşlarca Ek-4’teki formata göre hazırlanır. Biz bu süreci ÇED yeterlik belgeli çözüm ortağımızla birlikte, tek muhatap olarak yürütürüz.
Karar sonrasında projede değişiklik yapılırsa ne olur?
Proje sahibi, karar sonrasında projede planlanan ve yönetmeliğe tabi değişiklikleri Bakanlığa veya ilgili il müdürlüğüne bildirmekle yükümlüdür. Dosyada verilen taahhütlere uyulmadığı tespit edilirse yatırım durdurulabilir.
Kaynaklar
Son güncelleme: 13 Ekim 2026