Neden gerekli?
Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası gibi kalkınma bankaları ile IFC ve KfW gibi uluslararası finans kuruluşları, kredi verdikleri yatırımın çevresel ve sosyal risklerinin yönetilmesini şart koşar. Bu yönetimin önemli bir parçası, yatırımdan etkilenen insanlarla açık ve kayıtlı bir iletişim kurulmasıdır. Paydaş katılım planı bu iletişimin yol haritası, şikâyet giderme mekanizması ise geri bildirimin güvencesidir. İkisi de genellikle kredi kullandırımından önce istenir ve proje boyunca izlenir.
Plan neleri kapsar?
- Proje tanımı ve etki alanı: Yatırımın yeri, büyüklüğü, inşaat ve işletme aşamaları, etkilenebilecek yerleşimler.
- Paydaş analizi: Yerel halk, arazi sahipleri ve kullanıcıları, muhtarlıklar, belediyeler, ilgili kamu kurumları, çalışanlar, yükleniciler, sivil toplum kuruluşları ve dezavantajlı gruplar; her grubun projeyle ilişkisi ve etkilenme düzeyi.
- Yasal ve finansal çerçeve: Ulusal mevzuat ile finans kuruluşunun standartları (IFC Performans Standartları, KfW şartları, bankanın kredi standartları).
- Katılım yöntemleri ve takvim: Bilgilendirme toplantıları, yüz yüze görüşmeler, duyurular, bilgilendirme materyalleri; hangi paydaşla, hangi aşamada, hangi sıklıkta.
- Şikâyet giderme mekanizması: Şikâyetin hangi kanallarla alınacağı, kayıt, değerlendirme, yanıt süreleri, sorumlular, gizlilik ve itiraz yolu.
- Sorumluluklar ve kaynaklar: Plandan kimin sorumlu olduğu, iletişim kişisi, bütçe.
- İzleme ve raporlama: Katılım faaliyetlerinin ve şikâyetlerin kaydı, finans kuruluşuna periyodik raporlama.
Yaptığımız işlerden
- FMC Hidrolik Otomotiv: Konya’nın Ahırlı ve Karapınar ilçelerinde 9,83 MWp / 8,7 MWe arazi tipi güneş enerjisi santrali; Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası kredi standartları, IFC Performans Standartları ve KfW şartlarına göre.
- VİG Metal: Kütahya Simav’da 9,96 MWm / 8,5 MWe arazi tipi güneş enerjisi santrali; IFC Performans Standartlarına göre B+ risk kategorisi.
- Yonca Gıda: Adana Ceyhan Serbest Bölge’de bitkisel yemeklik rafine yağ üretim tesisi; paydaş katılım planı ve şikâyet giderme mekanizması.
- TATKO Lastik ve Polimer ARGE: İki sanayi tesisi için paydaş katılım planı ve şikâyet giderme mekanizması.
Planların bir kısmı müşterilerimizin kendi sitelerinde kamuya açık olarak yayımlanmıştır; bağlantılar aşağıdaki kaynaklar bölümündedir.
Nasıl çalışıyoruz?
- Proje dosyasını, finans kuruluşunun şartlarını ve sahayı inceleriz.
- Paydaşları belirler, sahada görüşmeler ve gerektiğinde bilgilendirme toplantıları planlarız.
- Planı ve şikâyet mekanizmasını finans kuruluşunun formatına uygun hazırlarız.
- Uygulama boyunca kayıt formları, duyuru metinleri ve raporlama şablonlarıyla destek veririz.
- Plan, çevresel ve sosyal yönetim planı ile birlikte hazırlandığında süreç daha hızlı ilerler. Kredi öncesi değerlendirme için çevresel ve sosyal durum tespiti hizmetimize bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Paydaş katılım planı nedir?
Bir yatırımın etkileyeceği ya da yatırımla ilgilenen kişi, kurum ve toplulukların belirlendiği; bu paydaşlarla projenin hangi aşamasında, hangi yöntemle ve nasıl iletişim kurulacağının ve geri bildirimlerin nasıl ele alınacağının tanımlandığı plandır.
Paydaş katılım planını kimler ister?
Kalkınma ve yatırım bankaları ile uluslararası finans kuruluşları, kredi verdikleri yatırımlardan çevresel ve sosyal yönetim sisteminin parçası olarak isterler. IFC Performans Standartları ve KfW gibi kuruluşların şartları bu planın içeriğini belirler.
Şikâyet giderme mekanizması neden gerekli?
Yatırımdan etkilenen kişilerin endişe ve şikâyetlerini kolayca iletebilmesini, bunların kayıt altına alınıp belirli sürelerde yanıtlanmasını sağlar. Finans kuruluşları, mekanizmanın kâğıt üzerinde değil gerçekten işlediğini izleme raporlarında görmek ister.
Hangi projelerde paydaş katılım planı hazırladınız?
Konya’da 9,83 MWp güneş enerjisi santrali (FMC Hidrolik Otomotiv), Kütahya Simav’da 9,96 MWm güneş enerjisi santrali (VİG Metal), Adana Ceyhan Serbest Bölge’de rafine yağ tesisi (Yonca Gıda) ve iki sanayi tesisi (TATKO Lastik ve Polimer ARGE) için paydaş katılım planı ve şikâyet giderme mekanizması hazırladık.
Kaynaklar
- FMC Hidrolik Otomotiv paydaş katılım planı
- VİG Metal GES projesi paydaş katılım planı
- Yonca Gıda paydaş katılım planı
- Polimer ARGE paydaş katılım planı ve şikâyet giderme mekanizması
Son güncelleme: 30 Ekim 2026
