Hizmet paketleri
ZDHC Yıllık Atıksu Uyum Paketi
Kime: AB'deki markalara üretim yapan tekstil, denim, boyahane, deri ve yapay selüloz lifi tesisleri.
Teslim edilenler:
- Ekim ve Nisan test dönemleri için numune planı ve ZDHC onaylı laboratuvarla koordinasyon
- ClearStream sonuçlarının parametre parametre yorumlanması
- Sınırı aşan parametreler için kök neden analizi (RCA), düzeltici faaliyet planı (CAP) ve arıtma iyileştirme önerisi
- Arıtma çamuru için bertaraf yoluna uygun test planı
Sıklık: Yılda iki dönem; her dönem için sonuç değerlendirmesi.
Bugün: Yasal zorunluluk değil, marka şartı; Türkiye'deki deşarj mevzuatı ayrıca uygulanır.
ZDHC atıksu kılavuzu ne istiyor?
ZDHC (Zero Discharge of Hazardous Chemicals), tekstil, deri ve yapay selüloz lifi (MMCF) tedarik zincirinde tehlikeli kimyasalların azaltılması için kurulmuş bir programdır. Atıksu kılavuzunun güncel sürümü V2.2 (Eylül 2024). Kılavuza göre tedarikçi:
- Atıksuyunu yılda iki kez, Ekim ve Nisan dönemlerinde test ettirir.
- Her test dönemi için bir ClearStream raporu oluşturur.
- ZDHC MRSL (üretimde kısıtlı maddeler listesi) parametreleri için raporlama sınırlarını karşılar.
- Ağır metaller ve konvansiyonel parametreler için en az “temel” (foundational) sınırları karşılar.
Testler ZDHC onaylı laboratuvarlar tarafından yapılır. ClearStream raporunda uygunsuzluk çıkarsa tedarikçinin bir kök neden analizi (RCA) yapması ve düzeltici faaliyet planını (CAP) ZDHC Gateway hesabına yüklemesi beklenir. Hangi parametrelerin test edileceği, tesisin atıksu debisine göre kılavuzdaki tablolarla belirlenir. Arıtma çamuru da bertaraf yoluna göre ayrıca test edilir.
Türkiye’deki deşarj kuralları ile ilişkisi
ZDHC, yasal yükümlülüklerin yerine geçmez. Tesisiniz kanalizasyona, OSB altyapısına ya da alıcı ortama deşarj ediyorsa deşarj izni ve ilgili idarenin sınırları ayrıca geçerlidir. Pratikte iki listeyi birlikte yönetmek gerekir: yasal deşarj sınırları ve markanın istediği ZDHC sınırları. Her parametre için hangisinin daha sıkı olduğu ayrı ayrı kontrol edilir.
Çalışma şeklimiz
- Başlangıç değerlendirmesi: Mevcut arıtma tesisi, proses akımları, kimyasal envanteri ve son ClearStream sonuçları incelenir.
- Numune planı: Kılavuzdaki tablolara göre hangi noktadan, hangi parametrelerin alınacağı belirlenir; ZDHC onaylı laboratuvarla takvim kurulur.
- Sonuç yorumu: Her dönem sonunda parametreler tek tek değerlendirilir; sınırı aşan ya da sınıra yaklaşan değerler işaretlenir.
- Kök neden ve iyileştirme: Aşımın kimyasal girdisinden mi, prosesten mi, arıtmadan mı kaynaklandığı belirlenir. Gerekirse endüstriyel atıksu arıtma tasarımında iyileştirme yapılır.
- İzleme: Bir sonraki test döneminde iyileştirmenin etkisi izlenir.
Neden bir arıtma mühendisliği firmasıyla?
ZDHC sonuçlarındaki sorunların çoğu sonunda arıtma tesisinde çözülür: renk ve KOİ giderimi, ağır metal çöktürme, azot ve fosfor, çamur yönetimi. Komesli’nin çekirdek işi atıksu arıtma tesisi tasarımı, kurulumu ve işletmesidir; bu yüzden sınır aşımına yalnızca rapor değil, tesis düzeyinde çözüm önerebiliriz. Tekstilde su kullanımının ve atıksuyun bütün resmi için su ayak izi çalışması da yapılabilir.
Sektöre özgü atıksu bilgileri: tekstil ve yün yıkama, konfeksiyon ve denim yıkama, deri sanayi.
Sık sorulan sorular
ZDHC yasal bir zorunluluk mu?
Hayır. ZDHC, markaların tedarik zincirinde tehlikeli kimyasalları azaltmak için kurduğu bir programdır ve kendisini yasal uyumu sağlayan bir yapı olarak tanımlamaz. Türkiye'deki deşarj izni ve atıksu mevzuatı her durumda ayrıca uygulanır. Ancak AB'deki birçok marka tedarikçisinden ZDHC atıksu kılavuzuna uyum istediği için ticari açıdan belirleyicidir.
Atıksu testi yılda kaç kez yapılır?
ZDHC Atıksu Kılavuzu V2.2'ye göre tedarikçi atıksuyunu yılda iki kez, Ekim ve Nisan dönemlerinde test ettirir ve her test dönemi için bir ClearStream raporu oluşturur. Test, ZDHC onaylı bir laboratuvar tarafından yapılır.
Testi Komesli mi yapıyor?
Hayır. Testi ZDHC onaylı laboratuvar yapar. Biz numune planını hazırlar, laboratuvarla koordinasyonu sağlar, sonuçları yorumlar ve sınırı aşan parametreler için arıtma tesisinde yapılması gerekenleri belirleriz.
Sonuçlarda sınır aşımı çıkarsa ne yapılır?
Önce aşımın kaynağı bulunur; çoğu zaman bir kimyasalın girdisi, bir proses akımının arıtmayı atlaması ya da arıtma tesisinin kapasite veya işletme sorunu söz konusudur. Kimyasal envanteri ve proses akımları incelenir, gerekirse arıtma tesisinde iyileştirme projesi hazırlanır ve bir sonraki test döneminde sonuç izlenir.
Kaynaklar
- ZDHC Wastewater Guidelines, Version 2.2 (Eylül 2024)
- ZDHC Roadmap to Zero, belgeler
- ZDHC, yasal gerekliliklere genel yaklaşım
Bu sayfadaki mevzuat bilgisi 1 Kasım 2026 itibarıyla günceldir. Kurallar değişebilir; karar vermeden önce yukarıdaki resmî kaynaklara bakın.
Son güncelleme: 1 Kasım 2026